Demir (Fe)

Demir yeryüzünde en çok bulunan metallerden biridir ve çoğu yaşam formu ve normal insan yapısı için elzemdir. Kanımızdaki kırmızı kan hücrelerinin içinde bulunan oksijen taşıyıcı “hemoglobin” adlı proteinin yapısında bulunur. Bu nedenle kan yapımı için önemli bir mineraldir. Sağlıklı bir kişide besinlerle alınan demirin ancak % 10-15’i bağırsaklarda emilir.

Vücutta demir az ise emilim daha fazla olur ve tersi durumda, demir çok ise emilim miktarı düşer. Ette bulunan demirin emilimi sebzelere oranla daha iyidir. Et proteini ve C vitamini demirin emilimini artıran etmenler arasındadır.

Gıdalarda bulunan kalsiyum, çay, pirinç ve bakliyatlar, soya yağı ya da proteini bağırsaklardan demir emilimini azaltmaktadır. Bu nedenle kandaki demir oranı azsa ya da demir yetmezliğine bağlı kansızlık varsa, bu gıdaları demir içeren gıdalarla beraber tüketmekten kaçınmalıdır.

Vücuttaki Görevleri
Kan yapımı için çok önemli bir mineraldir. Demir sağlığın sürdürülebilmesinde görev alan protein ve enzimlerin tamamlayıcı bir parçasıdır. İnsanlarda demir, oksijen taşınmasında yer alan proteinlerin zorunlu bir bileşenidir. Aynı zamanda hücre gelişiminin ve çeşitlenmesinin düzenlenmesinde zorunludur.

Demir Yetersizliğinin Nedenleri
Kırmızı et yenmemesi, vejetaryen diyet uygulanması, bağırsaklarda demir emiliminin az olması ve bağırsak hastalıkları, aşırı kan kayıpları, demir ihtiyacının artması (gebelik, aşırı egzersiz gibi durumlarda), diyaliz hastaları, A vitamini eksikliği.

Demir Yetersizliğinde Oluşan Etkiler
Yorgunluk, halsizlik, solgunluk, tırnaklarda kırılma, çarpıntı, üşüme, baş dönmesi, baş ağrısı, uykusuzluk, iş veriminde düşme, beyin fonksiyonlarında azalma, vücut direncinde düşme, sık sık hastalanma, dilde iltihap.

Demir Yönünden Zengin Besinler
Kırmızı et (çok), beyaz et (az), kuzu ciğeri, kuru kayısı, kepekli ekmek, sığır eti, yumurta, biftek, kırmızı şarap, soya, kuru fasulye, bezelye, patates, kuru üzüm, üzüm çekirdeği, pekmez ve ıspanak.